Hoe oud is mijn installatie eigenlijk: dit zijn de tekenen

Voor wie is dit artikel Voor wie in een oudere woning woont of er een koopt. Kijken kun je zelf; meten en beoordelen doe ik.

De vier kenmerken die het meest zeggen

1. Geen aardlekschakelaar. Verplicht bij nieuwbouw sinds 1975, en voor stopcontactgroepen breder ingevoerd daarna. Zit er geen enkele aardlek in de kast, dan is de installatie in de kern ouder dan een halve eeuw. Dit is het belangrijkste punt: de aardlek is wat een aanraking van een defect apparaat overleefbaar maakt.

2. Schroefzekeringen. De porseleinen patronen met een gekleurd plaatje. Ze werken, maar ze zijn niet te testen, en er is er altijd wel eentje ooit vervangen door een zwaardere dan de kabel aankan.

3. Stopcontacten zonder randaarde. Twee gaatjes zonder de metalen strips aan de zijkant. In een keuken of badkamer is dat een reden om snel te handelen. In een woonkamer met alleen een lamp is het minder urgent, maar het hoort er niet meer.

4. Stoffen bedrading. Aders met een omhulsel van geweven stof en rubber eronder. Na zestig jaar is dat rubber verhard en breekt het bij aanraking. Kom je in zo'n installatie een verdeeldoos tegen, dan valt de isolatie er soms letterlijk af.

Wat er nog meer verraadt hoe oud het is

• buisleiding met trekdraden: goed nieuws, want dan is vernieuwen zonder hakwerk vaak mogelijk
• loden mantel om de kabel: van voor de oorlog, echt vervangen
• steekklemmen zonder veer in de verdeeldozen: berucht voor warm worden
• twee groepen voor het hele huis: normaal in de jaren zestig, nu ver onder de maat
• een aardleiding aan de waterleiding: mocht vroeger, mag nu niet meer, en werkt niet meer sinds waterleidingen van kunststof zijn

Wat het betekent

Een oude installatie is niet automatisch gevaarlijk. Maar de marges zijn weg: er is geen aardlek die een fout opvangt, geen aarde die stroom afvoert, en materiaal dat aan het eind van zijn leven is.

Dit hoeft niet in een keer; de volgorde is wel belangrijk.

Wat je in ieder geval wilt:

1. een aardlekschakelaar op de stopcontactgroepen
2. een deugdelijke aarding, gemeten en niet aangenomen
3. randaarde in keuken, badkamer, buiten en op de zolder
4. groepen die passen bij wat er tegenwoordig op zit

Dat kan in stappen. Een complete vernieuwing hoeft niet in één keer, mits de volgorde klopt.

Beginnen bij de meting

Voordat er iets vervangen wordt, meet ik de installatie door: isolatieweerstand per groep, aardverspreidingsweerstand, de werking van de aardlek en de doorverbinding van de aarde. Daaruit volgt wat er echt moet en wat kan wachten.

Dat rapport is ook wat je nodig hebt bij een aankoop of bij de verzekering. Wat een groepenkast vervangen inhoudt staat in groepenkast vervangen.