Kennisbank › Veiligheid en normen
Aarding: waarom hij er is en hoe je weet of hij deugt
Bijgewerkt op 20 augustus 2026 · 3 minuten lezen · door Kevin Hermans, installateur, NEN 3140 vakbekwaam persoon
Aarding zorgt dat een defect apparaat zijn stroom naar de aarde kan afvoeren, waardoor de aardlekschakelaar of de automaat afschakelt. In moderne woningen loopt dat via een aardelektrode in de grond of via de aansluiting van de netbeheerder. Aarden op de waterleiding mag al lang niet meer, zeker niet nu die van kunststof is. Of de aarde deugt, blijkt uit een meting.
Voor wie is dit artikel Voor wie wil begrijpen waar die groengele draad voor is. Meten en aanleggen is werk voor een installateur.
Wat aarding doet
Alle metalen delen die je kunt aanraken, van een wasmachinekast tot een metalen armatuur, zijn verbonden met de aarde. Raakt er binnen in een apparaat een fasedraad de behuizing, dan loopt die stroom weg naar de aarde in plaats van door jou heen als je het aanraakt.
Die weglopende stroom is precies wat de aardlekschakelaar meet. Zonder aarde is er geen weg, wordt er niets gemeten, en blijft de behuizing onder spanning staan tot iemand hem aanraakt.
Aarding en aardlek werken samen. De een zonder de ander is een halve beveiliging.
Waar de aarde vandaan komt
In Nederland zijn er twee gangbare situaties:
Eigen aardelektrode. Een koperen pen of een geleider in de grond bij de woning, verbonden met de aardrail in de meterkast. Veel voorkomend bij woningen buiten de kern en bij nieuwbouw.
Aarde via de netbeheerder. Bij een deel van de aansluitingen komt de aarde mee met de kabel uit de straat.
Wat je hebt, is te zien in de meterkast en te meten. Aannemen wat het is, is geen goed idee.
De waterleiding is geen aarde meer
Vroeger was aarden op de metalen waterleiding gebruikelijk. Dat mag al decennia niet meer, om twee redenen: de waterleiding is in veel straten vervangen door kunststof, en delen ervan worden bij verbouwingen vernieuwd zonder dat iemand aan de elektra denkt.
Zie je de groengele draad naar een waterleiding lopen, dan is dat een reden om te laten meten.
Hoe je weet of hij deugt
Door te meten. Twee metingen tellen:
Meten, niet aannemen. Zeker na een verbouwing.
Aardverspreidingsweerstand. Hoe goed de aardelektrode contact maakt met de grond. Hoe lager, hoe beter. Bij droge zandgrond kan deze in de zomer flink oplopen; daarom meet ik liever niet alleen na een natte week.
Doorverbinding. Loopt de aarde daadwerkelijk door tot in elk stopcontact en elk vast aangesloten apparaat? Een aardrail die perfect is aangesloten zegt niets als de aardader op zolder ooit is doorgeknipt.
Daarnaast test ik de aardlekschakelaar met een meetinstrument dat de werkelijke afschakelstroom en de tijd meet, niet alleen met de testknop.
Wat er misgaat als de aarde niet klopt
- de aardlek schakelt niet af bij een fout, want er loopt geen lekstroom
- metalen delen kunnen onder spanning komen te staan
- overspanningsbeveiliging werkt niet, want die voert af naar aarde
- bij zonnepanelen en laadpalen werkt de beveiliging niet zoals bedoeld
Wat een meting oplevert en hoe zo'n rapport eruitziet, staat bij de NEN 3140 keuring. Voor particulieren doe ik dezelfde metingen, alleen zonder het bedrijfsmatige rapport eromheen.
Wanneer bel je een installateur
- Je weet niet of je woning een deugdelijke aarde heeft
- De aardleiding zit aan een waterleiding
- Er is een verbouwing geweest waarbij leidingwerk is vervangen
- Je wilt zekerheid vastgelegd hebben in een meetrapport
Ik meet de aardverspreidingsweerstand en leg het vast. Offerte aanvragen.
Veelgestelde vragen
Mag mijn aarding op de waterleiding zitten?
Nee, dat mag al lang niet meer. Zeker niet nu waterleidingen vaak van kunststof zijn: dan is er in werkelijkheid geen aarding.
Hoe weet ik of mijn aarding goed is?
Door te meten: de aardverspreidingsweerstand en de doorverbinding tot in elk punt. Aannemen dat het goed zit is precies waar het misgaat.
Werkt een aardlekschakelaar zonder aarding?
Bij aanraking van een defect apparaat schakelt hij dan pas af als er stroom door jou heen loopt. Aarding en aardlek horen bij elkaar.
Verder lezen
Kom je er zelf niet uit? Stuur een foto van je meterkast via WhatsApp, dan zeg ik je of het iets is om je zorgen over te maken. Dat kost je niets.
Vragen en reacties
Stel je vraag hieronder. Voor 17:00 op een werkdag gevraagd, dezelfde dag antwoord van Kevin zelf. Geen account nodig, en je e-mailadres komt niet op de site.